Makedonya’da veri merkezlerinin kurulmasına yönelik hükümetin planları, teknoloji ve yatırım gündeminden çıkarak enerji, su kaynakları ve çevre açısından önemli bir tartışmaya dönüştü.
Başbakan Hristijan Mickoski, Makedonya’nın bölgesel bir veri merkezi ve dijital altyapı merkezi haline gelmesini hedeflediklerini belirtirken, hükümetin en az 5-6 potansiyel yatırımcıyla görüşmeler yürüttüğünü açıkladı. Görüşülen şirketlerden birinin büyük bir çok uluslu şirket olduğu ifade edildi.
En büyük soru: Elektrik ve su nereden gelecek?
Veri merkezlerinin yüksek miktarda elektrik tüketmesi ve özellikle soğutma sistemlerinde suya ihtiyaç duyabilmesi, tartışmanın en önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Muhalefetteki SDSM, hükümetten yatırımcıların kim olduğunu, projelerin nerede gerçekleştirileceğini ve şirketlere hangi teşviklerin sağlanacağını açıklamasını istiyor. Ayrıca elektrik ve su tüketiminin ne kadar olacağı ve devletin hangi altyapı yükümlülüklerini üstleneceği konusunda ayrıntılı analizlerin kamuoyuyla paylaşılmasını talep ediyor.
SDSM ayrıca bir şirketin Makedonya’daki bir proje için 100 megavatlık enerji kapasitesi ve Vardar Nehri’nden soğutma amacıyla yararlanma imkânı elde ettiğini öne sürdü. Ancak bu iddia, parti açıklamasına dayalı bir bilgi olarak aktarılıyor ve hükümet tarafından resmî bir anlaşma olarak doğrulanmış değil.
Hükümet: Makedonya bu fırsatı kaçırmamalı
Başbakan Mickoski ise Makedonya’nın yapay zekâ ve bulut teknolojilerindeki küresel büyümenin dışında kalmaması gerektiğini savunuyor.
Hükümetin planları arasında veri merkezlerinin ihtiyaç duyacağı elektriğin sürdürülebilir şekilde sağlanması için yeni enerji üretim kapasitesinin oluşturulması da bulunuyor. Mickoski, gaz santralleri ve yaklaşık 1,5 milyar dolarlık iki hidroelektrik santral projesinden de söz etti.
Hükümetin yaklaşımına göre veri merkezleri; yüksek teknoloji yatırımları, istihdam ve dijital altyapı açısından ülkeye yeni ekonomik fırsatlar sağlayabilir.
Pehçevo’daki proje neden dikkat çekti?
Tartışma, Pehçevo Belediyesi Meclisinin Pancarovo bölgesinde veri merkezi kurulmasına yönelik girişimi oybirliğiyle reddetmesiyle de büyüdü.
Dokuz meclis üyesinin tamamının karşı oy kullandığı projeyle ilgili temel soru işaretleri arasında yatırımcının kimliği, kullanılacak su ve elektrik miktarı ile çevresel etkiler bulunuyordu.
Öte yandan Telma’nın aktardığı bilgilere göre Pehçevo’daki girişimin hükümet tarafından değil, arazi sahipleri tarafından sunulan özel bir girişim olması dikkat çekiyor.
Makedonya için fırsat mı, kaynak baskısı mı?
Veri merkezleri yapay zekâ ve bulut teknolojilerinin büyümesiyle Avrupa genelinde hızla yayılıyor. Makedonya da coğrafi konumu, telekomünikasyon altyapısı ve Avrupa elektrik şebekesine bağlantısı gibi avantajlarla bu pazardan pay almak istiyor.
Ancak yatırımın ekonomik getirilerinin yanı sıra elektrik tüketimi, su kullanımı, çevresel etkiler ve kamu kaynaklarının ne ölçüde kullanılacağı konularındaki soru işaretleri devam ediyor.
Önümüzdeki dönemde tartışmanın merkezinde şu soru olacak:
Makedonya veri merkezlerinden ne kazanacak ve bunun karşılığında ne kadar elektrik, su ve kamu kaynağı kullanacak?












