Her yıl milyonlarca işçi ve emekçi tarafından kutlanan 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü, kökenini 19. yüzyılda verilen zorlu hak mücadelesinden alıyor. Bugün birçok ülkede resmi tatil olan bu tarih, çalışma hayatının temel haklarının kazanılmasında önemli bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Sanayi Devrimi sonrası ağırlaşan çalışma koşulları, işçileri örgütlü mücadeleye yöneltti. Günde 12 ila 16 saat arasında değişen çalışma sürelerine karşı, Amerika Birleşik Devletleri’nde 1 Mayıs 1886’da yüz binlerce işçi greve çıktı. İşçilerin temel talebi, çalışma süresinin günlük 8 saatle sınırlandırılmasıydı.
Bu süreç, Haymarket Olayı ile tarihe geçti. Chicago’da 4 Mayıs 1886’da düzenlenen gösteriler sırasında patlayan bomba ve ardından yaşanan çatışmalar, olayların trajediye dönüşmesine neden oldu. Olay sonrası bazı işçi liderlerinin idam edilmesi, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Yaşananların ardından İkinci Enternasyonal, 1889 yılında Paris’te düzenlediği kongrede 1 Mayıs’ı “Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü” ilan etti. Böylece 1 Mayıs, işçi hakları mücadelesinin uluslararası simgesi haline geldi.
Aradan geçen yıllarda 8 saatlik iş günü, hafta sonu tatili ve ücretli izin gibi pek çok hak, işçi hareketlerinin mücadelesiyle kazanıldı. 1 Mayıs, bu yönüyle yalnızca bir kutlama günü değil; emeğin hak arayışının ve dayanışmanın sembolü olarak öne çıkıyor.
Balkanlar’da da geniş katılımla kutlanan 1 Mayıs, özellikle Kuzey Makedonya başta olmak üzere bölgede hem sendikal etkinlikler hem de toplumsal farkındalık programlarıyla anılıyor. Üsküp’te de çeşitli organizasyonlarla emekçilerin talepleri ve çalışma koşullarına dikkat çekiliyor.












