Kuzey Makedonya’da kamu işletmelerindeki siyasi nüfuz, verimsizlik ve mali disiplinsizlik tartışmalarına son vermesi beklenen yasa değişikliği Meclis gündemine taşındı.
Kamu İşletmeleri Kanunu’nda yapılması planlanan köklü değişiklikler, devlet kurumlarındaki yönetim anlayışını değiştirmeyi hedefliyor. Meclis prosedüründe olan yeni düzenlemeyle birlikte; görevini kötüye kullanan, yasaları ihlal eden veya kurumu maddi zarara uğratan müdürlerin anında görevden alınmasının önü açılıyor.
Seçim Sürecinde Şeffaflık ve Sıkı Kriterler
Yıllardır siyasi müdahalelerin odağında olan kamu işletmeleri için hükümet, seçim ve görevden alma süreçlerini sertleştirmeye hazırlanıyor. Yeni yasal düzenlemeye göre:
-
Atama Usulü: Hükümet tarafından kurulan kamu işletmelerinde müdür ve müdür yardımcıları, yönetim kurulu tarafından dört yıllığına seçilecek.
-
Yerel Yönetimler: Belediye ve Üsküp Şehri bünyesindeki işletmelerde ise müdürler belediye başkanı tarafından atanacak; ancak bu süreçte kamuoyu duyurusu (açık ilan) ve net kriterlere uyulması zorunlu olacak.
-
İlan Zorunluluğu: Seçim sürecinin kapalı kapılar ardında yürütülmesini engellemek amacıyla, münhal kadroların ulusal düzeyde yayın yapan en az üç gazetede ilan edilmesi şartı getiriliyor. Ayrıca bu ilanlardan birinin, nüfusun en az %20’si tarafından konuşulan dilde (Arnavutça) yayınlanması gerekecek.
Kimler Müdür Olabilecek?
Taslak metin, adaylar için akademik ve profesyonel yeterlilik çıtasını da yükseltiyor. Yeni dönemde yönetici adaylarında aranacak şartlar şunlar:
-
Eğitim: En az 240 AKTS kredisine sahip yükseköğretim mezunu olmak.
-
Deneyim: Alanında en az 5 yıllık iş tecrübesine sahip olmak.
-
Vatandaşlık: Ülke vatandaşı olmak.
Hesap Verebilirlik Ön Planda
Haber analizlerine göre bu reform, sadece bir isim değişikliği değil, aynı zamanda bir “hesap verebilirlik” hamlesi olarak görülüyor. Seçim sonuçlarının, kriterlerin ve aday bilgilerinin kamuoyuyla paylaşılması zorunlu tutularak, yönetim süreçlerinde tam şeffaflık sağlanması amaçlanıyor.












