Salı, Kasım 17, 2026
Vardar Press
  • Anasayfa
  • Kuzey Makedonya
  • Gündem
  • Kültür-Sanat
  • Ekonomi
  • Bilim-Teknoloji
  • Spor
  • Sağlık
  • Dünya
  • Eğitim
  • Bülten
No Result
View All Result
Vardar Press

Home Gündem

Yükseköğretimde Yeni Dönem mi, Yeni Riskler mi? Türk Toplumu Açısından Bir Değerlendirme

VardarPressby VardarPress
in Gündem, Köşe Yazarları
0

SİZE ÖZEL HABERLER

Yılın İlk Güneş Tutulması 30 Nisan’da Gerçekleşecek

NATO Askeri Güç Olarak Rusya’dan Daha Üstün

5 yıl ago
Kuzey Makedonya, 10 Kişiyle Ermenistan’ı 2-0 Mağlup Etti

Kuzey Makedonya Milli Takımı’nın Kaptanı Enis Bardhi Bodrum FK ile Anlaşmaya Vardı

2 yıl ago
Kalkandelende Feci Kaza – Araçla Küçük Çocuğu Ezdi – Çocuk Ağır Yaralı

Kalkandelende Feci Kaza – Araçla Küçük Çocuğu Ezdi – Çocuk Ağır Yaralı

4 yıl ago
Üsküpte Türk Okçuluğunun Tarihi Serüveni Sergisi

Kriz Durumu 30 Haziran 2021 Tarihine Kadar Uzatıldı

6 yıl ago

BİZİ TAKİP EDİN

KATEGORİLER

  • Balkan
  • Bilim-Teknoloji
  • Bülten
  • Dünya
  • Eğitim
  • Ekonomi
  • Fotoğraf Galeri
  • Gündem
  • Köşe Yazarları
  • Kültür-Sanat
  • Künye
  • Kuzey Makedonya
  • Sağlık
  • Siyaset
  • Spor
  • U – Diğer

GÜNDEM

#Telma Bulgaristan Eğitim Fenerbahçe'den Vardar'a Pilot Takım Teklifi Fosil Yakıtlı Araçları Yasaklamayı Hedefliyor Karantina Kuzey Makedonya Pirlepe
Yükseköğretimde Yeni Dönem mi, Yeni Riskler mi? Türk Toplumu Açısından Bir Değerlendirme

Kuzey Makedonya yükseköğretim sistemine ilişkin yeni kanun teklifi kamuoyuna “kaliteyi yükseltme” ve “standartları güçlendirme” hedefiyle sunuluyor. İlk bakışta bu hedefler tartışmasız biçimde olumlu görünüyor.

Ancak teklifin maddeleri ayrıntılı incelendiğinde, reform söyleminin yanında ciddi yapısal riskler barındıran bir çerçeve ortaya çıkıyor. Tartışma artık yalnızca teknik bir mevzuat güncellemesinin yanısıra yükseköğretimin yönü, kurumsal çoğulculuk, eğitim dili özgürlüğü ve azınlıkların akademik erişimi meselesine dönüşmüştür.

Teklifin en kritik düzenlemelerinden biri, hukuk, mühendislik ve sağlık bilimleri gibi stratejik bölümlerin yalnızca devlet üniversitelerinde açılabilmesine imkan tanımasıdır. Bu yaklaşım kaliteyi ölçmek yerine kurumsal statüyü kalite yerine koymaktadır.

Oysa çağdaş yükseköğretim sistemlerinde kalite; program bazlı akreditasyon, akademik kadro yeterliliği, araştırma çıktısı ve mezun başarısı gibi ölçülebilir göstergelerle değerlendirilir. Kurumun devlet ya da özel olması, tek başına kalite göstergesi değildir.

Stratejik alanlarda eğitim yetkisinin yalnızca devlette toplanması, sistemi çoğulcu yapıdan merkezi yapıya doğru iter. Bu tür bir yapı tarihsel olarak daha çok devletçi–merkeziyetçi ve sosyalist yükseköğretim modellerinde görülmüştür.

Rekabetin ve alternatif kurum modellerinin dışlandığı ortamlarda kalite çoğu zaman yükselmez; tersine durağanlaşır. Akademik alanın kapalı devre bir yapıya dönüşmesi, liyakat yerine idari ve siyasi tercihlerin belirleyici olacağı yönündeki endişeleri de beraberinde getirir.

“Devlet üniversite açabilir, özel üniversite açamaz” yaklaşımı; akademiye kimi alıp kimi dışarıda bırakma, kimi akademik unvanla yükseltip kimi engelleme ve mezuniyet süreçlerinde keyfî davranma yetkisinin tek elde toplanması anlamına gelir.

Fakülte ve bölüm açma yetkisinin yalnızca devlet üniversitelerine bırakılması, pratikte eğitim dili çeşitliliğini de sınırlar. Ülkede Türkçe dilinde yürütülen birçok yükseköğretim programı özel üniversiteler tarafından sunulurken, uluslararası nitelikteki İngilizce programların da önemli bölümü yine özel kurumlarda yer almaktadır.

Getirilen sınırlamalar, Türkçe yükseköğretim seçeneklerini daraltma, İngilizce program çeşitliliğini azaltma ve uluslararası öğrenci çekme kapasitesini zayıflatma riski taşır. Bu durum özellikle Türk toplumu açısından yalnızca pedagojik değil, kültürel bir sonuç doğurur. Anadilde yükseköğretim imkanının dolaylı biçimde sınırlandırılması, uzun vadede akademik temsil ve kültürel süreklilik üzerinde etkili olаcaktır.

Kuzey Makedonya’da azınlık topluluklarının kamu kurumlarına kabulünde uygulanan temel prensip, nüfus oranına paralel temsiliyettir. Buna göre Türk topluluğunun nüfus içindeki payı örneğin %4 ise kamu’daki temsiliyet bu oranı aşamaz.

Kanun taslağının mevcut hali dolaylı olarak özel üniversitelere kilit vururken devlet üniversitelerinde yoğunlaşma yaşanacak. Bu durumda daha önce yürülükte olan devlet üniversitesine giriş nüfus ve temsiliyet oranına bağlanırsa ülkedeki Türklerin devlet üniversitesine girmesi yüzde 4 ile sınırlı olacaktır.

Geçmişte birçok uygulamada bu kuralın ihlal edildiği varsayımına dayanarak bundan sonra da ihlal edilmeyeceğinin bir garantisi yok. Kısaca başka milliyetten öğrencilerin devlet üniversitelerine Türk kotasından girmeyeceğinin garantisini kim verecek?

Denetim elbette gereklidir; ancak ölçüsüz takdir yetkisi hukuki güvenliği zedeler. Kapatma kararının sistem içinde “son çare” olması ve öncesinde kademeli yaptırım mekanizmalarının işletilmesi gerekir. Özel üniversiteleri kapatma kararı kurucu ve Bakan’ın keyfi durumuna (“ihtiyacın ortadan kalkması”, “başka sebepler”) bıraklırken, kamu kurumları için sona ermenin “kanunla” gerçekleşmesi yüksek eğitimde eşit olmayan muameleyi doğurmaktadır. Kamu kendi eliyle yüseköğretimde haksız rekabete yol açmaktadır.

Yükseköğretim kısa vadeli değil, uzun vadeli yatırım alanıdır. Sürekli kapatma riski bulunan bir yapıda nitelikli akademisyen tutmak da, ciddi kurumsal yatırım çekmek de zorlaşır.

Sonuç olarak yükseköğretimde reform ihtiyacı gerçektir; ancak doğru reform yasakla değil, ölçülebilir kaliteyle yapılır. Statüye değil performansa bakan, tekele değil rekabete alan açan, tek dile değil çok dilliliğe imkan tanıyan, kapatmaya değil iyileştirmeye öncelik veren ve merkezi kontrole değil hesap verebilir özerkliğe dayanan bir model sürdürülebilir olandır.

Yükseköğretim yalnızca kurumların değil, bir ülkenin entelektüel geleceğinin meselesidir.

Bu nedenle atılacak her adım kısa vadeli kontrol refleksiyle değil,uzun vadeli sistem güvenliği perspektifiyle değerlendirilmelidir.

Benzer Haberler

K. Makedonya’nın İklim Değişikliğiyle Mücadele İçin 18 Milyar Avroya İhtiyacı Var

K. Makedonya’da Alta Banka Satışa Çıkarılıyor: Hisselerin Yüzde 95’i İçin Alıcı Aranıyor

16/11/2026
K. Makedonya’nın İklim Değişikliğiyle Mücadele İçin 18 Milyar Avroya İhtiyacı Var

K. Makedonya’da Elektrik ve Isınmaya Zam Gündemde: Yeni Fiyatlar Önümüzdeki Hafta Netleşecek

16/11/2026
Previous Post

“Güvenli Şehir” sisteminden kaçmak için plakayı değiştirdi iddiası

Next Post

İsviçre’de Ünlü Çikolatalar Toplatılıyor: Metal Parçacığı Şüphesi

Popüler Haberler

  • Akaryakıtta KDV indirimi yarın sona eriyor: Yeni fiyatlar için gözler RKЕ’de

    Akaryakıtta KDV indirimi yarın sona eriyor: Yeni fiyatlar için gözler RKЕ’de

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • Vrapçiştede 4,3 Ton Esrar Ele Geçirildi

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • Üsküp’te Yeni Yıl Gecesi Cinayet: Türkiye Vatandaşı Hayatını Kaybetti

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • Çağatay Ulusoy Bulgaristan Vatandaşı Oldu

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • Gostivar’da Kuyumcuda Silahlı Soygun

    0 shares
    Share 0 Tweet 0

Next Post
İsviçre’de Ünlü Çikolatalar Toplatılıyor: Metal Parçacığı Şüphesi

İsviçre’de Ünlü Çikolatalar Toplatılıyor: Metal Parçacığı Şüphesi

Vardar Press

Kuzey Makedonya Cumhuriyeti gündemini doğru ve tarafsız bir şekilde takip etmenizi, Kuzey Makedonya’nın her köşesinde yaşayan Türk kardeşlerimizin sesini sizlere duyurmaya çalışacağız.

Son Haberler

  • K. Makedonya’da Alta Banka Satışa Çıkarılıyor: Hisselerin Yüzde 95’i İçin Alıcı Aranıyor
  • K. Makedonya’da Elektrik ve Isınmaya Zam Gündemde: Yeni Fiyatlar Önümüzdeki Hafta Netleşecek
  • K. Makedonya’nın İklim Değişikliğiyle Mücadele İçin 18 Milyar Avroya İhtiyacı Var

Kategoriler

  • Balkan
  • Bilim-Teknoloji
  • Bülten
  • Dünya
  • Eğitim
  • Ekonomi
  • Fotoğraf Galeri
  • Gündem
  • Köşe Yazarları
  • Kültür-Sanat
  • Künye
  • Kuzey Makedonya
  • Sağlık
  • Siyaset
  • Spor
  • U – Diğer

Günün Haberi

  • K. Makedonya’nın İklim Değişikliğiyle Mücadele İçin 18 Milyar Avroya İhtiyacı Var

    K. Makedonya’da Elektrik ve Isınmaya Zam Gündemde: Yeni Fiyatlar Önümüzdeki Hafta Netleşecek

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • K. Makedonya’da Alta Banka Satışa Çıkarılıyor: Hisselerin Yüzde 95’i İçin Alıcı Aranıyor

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • Künye
  • Hakkımızda
  • Video Galeri
  • Fotoğraf Galeri

© 2023 - All Rights Reserved. Vardar Press

No Result
View All Result
  • Anasayfa
  • Kuzey Makedonya
  • Gündem
  • Kültür-Sanat
  • Ekonomi
  • Bilim-Teknoloji
  • Spor
  • Sağlık
  • Dünya
  • Eğitim
  • Bülten

© 2023 - All Rights Reserved. Vardar Press